AI-signalen in opiniestukken van RD en ND
Gisteren zag ik het onderzoek van AI Report verschijnen. Zij maten met Pangram het AI-aandeel in opiniestukken van Nederlandse kranten. Ik was benieuwd hoe dat bij het Reformatorisch Dagblad en Nederlands Dagblad zat. Daarom liet ik 78 extern geschreven opiniebijdragen uit een periode van één maand op dezelfde manier analyseren. Hieronder staan de resultaten.
Resultaten
Een artikel valt in de categorie AI als Pangram een AI-fractie van meer dan 80 procent geeft. Iedere positieve AI-fractie tot en met 80 procent telt als deels AI.
| Krant | Aantal artikelen | AI | Aandeel AI | Deels AI |
|---|---|---|---|---|
| Nederlands Dagblad | 51 | 5 | 9,8% | 5 |
| Reformatorisch Dagblad | 27 | 2 | 7,4% | 8 |
| Totaal | 78 | 7 | 9,0% | 13 |
Historische controle
Als controle zijn ook 25 bijdragen per krant uit 2021 geanalyseerd. Geen van deze vijftig teksten kreeg een AI-signaal.
| Krant | Artikelen | AI | Deels AI |
|---|---|---|---|
| Nederlands Dagblad | 25 | 0 | 0 |
| Reformatorisch Dagblad | 25 | 0 | 0 |
Alle artikelen en scores
De score is de door Pangram berekende AI-fractie. Open ‘Bekijk’ voor de overige fracties, het Pangram-label en de segmentaantallen.
| Artikel | Krant · datum | Categorie | AI-score | Details |
|---|---|---|---|---|
| Het voelde alsof ChatGPT tussen ons was komen zitten, tussen mijn man en mijJolien Durwael | ND | AI | 100,0% | Bekijk
|
| Diplomatieke relatie met Islamitische Republiek Iran vraagt om heroverwegingHanieh Inanlou | RD | AI | 100,0% | Bekijk
|
| Wat kunnen kerken leren van de conflicten in Driedorp, Tricht-Geldermalsen en nu ’s-Gravenpolder?Mariët Baaij | ND | AI | 98,1% | Bekijk
|
| Kerkpijn: ‘Je kunt procedureel gelijk hebben en ondertussen een mens volledig kwijtraken’Mariët Baaij | ND | AI | 96,7% | Bekijk
|
| Rentmeesterschap begint soms met ”nee” zeggenWilco Boender | RD | AI | 95,3% | Bekijk
|
| Heb oog voor het verdriet van vaders die hun kinderen weinig zien na de scheidingMarina Lukas | ND | AI | 89,6% | Bekijk
|
| Kan de overheid geen uitzondering maken om een weggeefkast toe te staan? Nee, zegt dit gemeenteraadslidBert van der Woerd | ND | AI | 83,2% | Bekijk
|
| Waardering in het onderwijs geen optie, maar opdrachtDick Both en Alex de Bruijn | RD | Deels AI | 72,6% | Bekijk
|
| Onafhankelijkheid bij kerkelijke rechtsgang moet je organiserenTheo van der Elst MSc RO | RD | Deels AI | 69,2% | Bekijk
|
| De les van de Messias voor het AI-tijdperkShaho Hawrami | RD | Deels AI | 63,0% | Bekijk
|
| Onverwachts een hoge rekening bij de tandarts? Dat gaat straks veel vaker gebeurenJacqueline Aarts | ND | Deels AI | 41,8% | Bekijk
|
| Als christen meelopen in de Klimaatmars kan, maar niet zomaar. ‘Kritisch blijven is een voorwaarde’Bert van der Woerd | ND | Deels AI | 41,7% | Bekijk
|
| Waarom we rechters en wetenschappers niet meer geloven. ‘Ons brein zoekt naar voorspelbaarheid’Esther van Fenema | ND | Deels AI | 37,4% | Bekijk
|
| Water mag schaars zijn, solidariteit nietGerdien van Genderen-de Kloe | RD | Deels AI | 35,0% | Bekijk
|
| Medisch onderzoek met apen is soms de juiste keuzeDr. Merel Langelaar | RD | Deels AI | 29,6% | Bekijk
|
| In Rijswijk lijden apen en worden jaarlijks miljoenen euro’s belastinggeld verspildDr. Janneke Hogervorst | RD | Deels AI | 22,6% | Bekijk
|
| Bediening van verzoening is hart van verkondigingDr. P. Veerman | RD | Deels AI | 9,3% | Bekijk
|
| Gebruik van Indonesisch bij zending op Papoea niet zonder reden: ‘Stamtaal alleen had isolement betekend’Gerrit Riemer oud-zendeling, werkzaam op Papua van 1981-1991 | ND | Deels AI | 5,1% | Bekijk
|
| Steun CU en CDA voor boycot Israël is uiting van onverhulde vervangingstheologieWim Kortenoeven | RD | Deels AI | 4,9% | Bekijk
|
| Dit gezin wilde per trein naar Malmö, met hun zoon in een rolstoel. Probeer dat maar eens te boekenAstrid Plugge | ND | Deels AI | 4,0% | Bekijk
|
Het voelde alsof ChatGPT tussen ons was komen zitten, tussen mijn man en mij
Jolien Durwael
Alle scores
- AI
- 100,0%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 0,0%
- Pangram-label
- AI
- Segmenten AI/AIA/H
- 1/0/0
- Woorden
- 603
Diplomatieke relatie met Islamitische Republiek Iran vraagt om heroverweging
Hanieh Inanlou
Alle scores
- AI
- 100,0%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 0,0%
- Pangram-label
- AI
- Segmenten AI/AIA/H
- 1/0/0
- Woorden
- 584
Wat kunnen kerken leren van de conflicten in Driedorp, Tricht-Geldermalsen en nu ’s-Gravenpolder?
Mariët Baaij
Alle scores
- AI
- 98,1%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 1,9%
- Pangram-label
- AI
- Segmenten AI/AIA/H
- 1/0/1
- Woorden
- 1.448
Kerkpijn: ‘Je kunt procedureel gelijk hebben en ondertussen een mens volledig kwijtraken’
Mariët Baaij
Alle scores
- AI
- 96,7%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 3,3%
- Pangram-label
- AI
- Segmenten AI/AIA/H
- 2/0/1
- Woorden
- 801
Rentmeesterschap begint soms met ”nee” zeggen
Wilco Boender
Alle scores
- AI
- 95,3%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 4,7%
- Pangram-label
- AI
- Segmenten AI/AIA/H
- 1/0/1
- Woorden
- 510
Heb oog voor het verdriet van vaders die hun kinderen weinig zien na de scheiding
Marina Lukas
Alle scores
- AI
- 89,6%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 10,4%
- Pangram-label
- AI
- Segmenten AI/AIA/H
- 2/0/1
- Woorden
- 619
Kan de overheid geen uitzondering maken om een weggeefkast toe te staan? Nee, zegt dit gemeenteraadslid
Bert van der Woerd
Alle scores
- AI
- 83,2%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 16,8%
- Pangram-label
- AI
- Segmenten AI/AIA/H
- 2/0/2
- Woorden
- 462
Waardering in het onderwijs geen optie, maar opdracht
Dick Both en Alex de Bruijn
Alle scores
- AI
- 72,6%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 27,4%
- Pangram-label
- Mixed
- Segmenten AI/AIA/H
- 2/0/2
- Woorden
- 796
Onafhankelijkheid bij kerkelijke rechtsgang moet je organiseren
Theo van der Elst MSc RO
Alle scores
- AI
- 69,2%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 30,8%
- Pangram-label
- Mixed
- Segmenten AI/AIA/H
- 3/0/3
- Woorden
- 808
De les van de Messias voor het AI-tijdperk
Shaho Hawrami
Alle scores
- AI
- 63,0%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 37,0%
- Pangram-label
- Mixed
- Segmenten AI/AIA/H
- 4/0/5
- Woorden
- 985
Onverwachts een hoge rekening bij de tandarts? Dat gaat straks veel vaker gebeuren
Jacqueline Aarts
Alle scores
- AI
- 41,8%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 58,2%
- Pangram-label
- Mixed
- Segmenten AI/AIA/H
- 2/0/2
- Woorden
- 628
Als christen meelopen in de Klimaatmars kan, maar niet zomaar. ‘Kritisch blijven is een voorwaarde’
Bert van der Woerd
Alle scores
- AI
- 41,7%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 58,3%
- Pangram-label
- Mixed
- Segmenten AI/AIA/H
- 2/0/2
- Woorden
- 700
Waarom we rechters en wetenschappers niet meer geloven. ‘Ons brein zoekt naar voorspelbaarheid’
Esther van Fenema
Alle scores
- AI
- 37,4%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 62,6%
- Pangram-label
- Mixed
- Segmenten AI/AIA/H
- 1/0/1
- Woorden
- 705
Water mag schaars zijn, solidariteit niet
Gerdien van Genderen-de Kloe
Alle scores
- AI
- 35,0%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 65,0%
- Pangram-label
- Mixed
- Segmenten AI/AIA/H
- 1/0/1
- Woorden
- 723
Medisch onderzoek met apen is soms de juiste keuze
Dr. Merel Langelaar
Alle scores
- AI
- 29,6%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 70,4%
- Pangram-label
- Mixed
- Segmenten AI/AIA/H
- 1/0/1
- Woorden
- 800
In Rijswijk lijden apen en worden jaarlijks miljoenen euro’s belastinggeld verspild
Dr. Janneke Hogervorst
Alle scores
- AI
- 22,6%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 77,4%
- Pangram-label
- Mixed
- Segmenten AI/AIA/H
- 2/0/2
- Woorden
- 612
Bediening van verzoening is hart van verkondiging
Dr. P. Veerman
Alle scores
- AI
- 9,3%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 90,7%
- Pangram-label
- Human
- Segmenten AI/AIA/H
- 2/0/3
- Woorden
- 1.018
Gebruik van Indonesisch bij zending op Papoea niet zonder reden: ‘Stamtaal alleen had isolement betekend’
Gerrit Riemer oud-zendeling, werkzaam op Papua van 1981-1991
Alle scores
- AI
- 5,1%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 94,9%
- Pangram-label
- Human
- Segmenten AI/AIA/H
- 1/0/2
- Woorden
- 626
Steun CU en CDA voor boycot Israël is uiting van onverhulde vervangingstheologie
Wim Kortenoeven
Alle scores
- AI
- 4,9%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 95,1%
- Pangram-label
- Human
- Segmenten AI/AIA/H
- 1/0/2
- Woorden
- 1.027
Dit gezin wilde per trein naar Malmö, met hun zoon in een rolstoel. Probeer dat maar eens te boeken
Astrid Plugge
Alle scores
- AI
- 4,0%
- AI-assisted
- 0,0%
- Menselijk
- 96,0%
- Pangram-label
- Human
- Segmenten AI/AIA/H
- 1/0/2
- Woorden
- 847
Methode en beperking
Het corpus bevat extern geschreven opiniebijdragen die RD en ND publiceerden van 27 juli tot en met 27 augustus 2026. Vaste columns, hoofdredactioneel commentaar, redactionele artikelen, nieuws, analyses en lezersbrieven zijn uitgesloten. Alleen de schone artikeltekst is met Pangram 4.0 gescand.
De uitkomsten zijn detectorindicaties. Ze tonen niet hoe een tekst tot stand kwam en kunnen geen onderscheid maken tussen werk van een auteur en eventuele redactionele bewerking. De 9,0 procent uit deze steekproef is daarom niet rechtstreeks vergelijkbaar met de 19,4 procent uit het onderzoek van AI Report.