AI-signalen in opiniestukken van het RD en ND
Gisteren zag ik het onderzoek van AI Report verschijnen. Zij maten met Pangram het AI-aandeel in opiniestukken van Nederlandse kranten. Ik was benieuwd hoe dat bij het Reformatorisch Dagblad en Nederlands Dagblad zat. Daarom liet ik 78 extern geschreven opiniebijdragen uit een periode van één maand op dezelfde manier analyseren. Hieronder staan de resultaten.
Resultaten
Een artikel valt in de categorie AI als Pangram een AI-fractie van meer dan 80 procent geeft. Iedere positieve AI-fractie tot en met 80 procent telt als deels AI.
| Krant | Aandeel AI | Aantal artikelen | AI | Deels AI |
|---|---|---|---|---|
 Nederlands Dagblad | 9,8% | 51 | 5 | 5 |
 Reformatorisch Dagblad | 7,4% | 27 | 2 | 8 |
| Totaal | 9,0% | 78 | 7 | 13 |
Historische controle
Als controle zijn ook 25 bijdragen per krant uit 2021 geanalyseerd. Geen van deze vijftig teksten kreeg een AI-signaal.
Alle artikelen en scores
De score is de door Pangram berekende AI-fractie. Open ‘Bekijk’ voor de overige fracties, het Pangram-label en uitleg over de tekstdelen.
| Artikel | Krant · datum | Categorie | AI-score | Details |
|---|---|---|---|---|
| Het voelde alsof ChatGPT tussen ons was komen zitten, tussen mijn man en mijJolien Durwael | | AI | 100,0% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Diplomatieke relatie met Islamitische Republiek Iran vraagt om heroverwegingHanieh Inanlou | | AI | 100,0% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Wat kunnen kerken leren van de conflicten in Driedorp, Tricht-Geldermalsen en nu ’s-Gravenpolder?Mariët Baaij | | AI | 98,1% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Kerkpijn: ‘Je kunt procedureel gelijk hebben en ondertussen een mens volledig kwijtraken’Mariët Baaij | | AI | 96,7% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Rentmeesterschap begint soms met ”nee” zeggenWilco Boender | | AI | 95,3% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Heb oog voor het verdriet van vaders die hun kinderen weinig zien na de scheidingMarina Lukas | | AI | 89,6% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Kan de overheid geen uitzondering maken om een weggeefkast toe te staan? Nee, zegt dit gemeenteraadslidBert van der Woerd | | AI | 83,2% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Waardering in het onderwijs geen optie, maar opdrachtDick Both en Alex de Bruijn | | Deels AI | 72,6% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Onafhankelijkheid bij kerkelijke rechtsgang moet je organiserenTheo van der Elst MSc RO | | Deels AI | 69,2% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| De les van de Messias voor het AI-tijdperkShaho Hawrami | | Deels AI | 63,0% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Onverwachts een hoge rekening bij de tandarts? Dat gaat straks veel vaker gebeurenJacqueline Aarts | | Deels AI | 41,8% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Als christen meelopen in de Klimaatmars kan, maar niet zomaar. ‘Kritisch blijven is een voorwaarde’Bert van der Woerd | | Deels AI | 41,7% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Waarom we rechters en wetenschappers niet meer geloven. ‘Ons brein zoekt naar voorspelbaarheid’Esther van Fenema | | Deels AI | 37,4% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Water mag schaars zijn, solidariteit nietGerdien van Genderen-de Kloe | | Deels AI | 35,0% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Medisch onderzoek met apen is soms de juiste keuzeDr. Merel Langelaar | | Deels AI | 29,6% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| In Rijswijk lijden apen en worden jaarlijks miljoenen euro’s belastinggeld verspildDr. Janneke Hogervorst | | Deels AI | 22,6% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Bediening van verzoening is hart van verkondigingDr. P. Veerman | | Deels AI | 9,3% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Gebruik van Indonesisch bij zending op Papoea niet zonder reden: ‘Stamtaal alleen had isolement betekend’Gerrit Riemer oud-zendeling, werkzaam op Papua van 1981-1991 | | Deels AI | 5,1% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Steun CU en CDA voor boycot Israël is uiting van onverhulde vervangingstheologieWim Kortenoeven | | Deels AI | 4,9% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
| Dit gezin wilde per trein naar Malmö, met hun zoon in een rolstoel. Probeer dat maar eens te boekenAstrid Plugge | | Deels AI | 4,0% | Bekijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label. |
Het voelde alsof ChatGPT tussen ons was komen zitten, tussen mijn man en mij
Jolien Durwael
Alle scores
- AI
- 100,0%
- AI-ondersteund
- 0,0%
- Menselijk
- 0,0%
- Pangram-label
- AI
- Woorden
- 603
- Tekstdelen
- 1 AI0 AI-ondersteund0 menselijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label.
Diplomatieke relatie met Islamitische Republiek Iran vraagt om heroverweging
Hanieh Inanlou
Alle scores
- AI
- 100,0%
- AI-ondersteund
- 0,0%
- Menselijk
- 0,0%
- Pangram-label
- AI
- Woorden
- 584
- Tekstdelen
- 1 AI0 AI-ondersteund0 menselijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label.
Wat kunnen kerken leren van de conflicten in Driedorp, Tricht-Geldermalsen en nu ’s-Gravenpolder?
Mariët Baaij
Alle scores
- AI
- 98,1%
- AI-ondersteund
- 0,0%
- Menselijk
- 1,9%
- Pangram-label
- AI
- Woorden
- 1.448
- Tekstdelen
- 1 AI0 AI-ondersteund1 menselijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label.
Kerkpijn: ‘Je kunt procedureel gelijk hebben en ondertussen een mens volledig kwijtraken’
Mariët Baaij
Alle scores
- AI
- 96,7%
- AI-ondersteund
- 0,0%
- Menselijk
- 3,3%
- Pangram-label
- AI
- Woorden
- 801
- Tekstdelen
- 2 AI0 AI-ondersteund1 menselijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label.
Rentmeesterschap begint soms met ”nee” zeggen
Wilco Boender
Alle scores
- AI
- 95,3%
- AI-ondersteund
- 0,0%
- Menselijk
- 4,7%
- Pangram-label
- AI
- Woorden
- 510
- Tekstdelen
- 1 AI0 AI-ondersteund1 menselijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label.
Heb oog voor het verdriet van vaders die hun kinderen weinig zien na de scheiding
Marina Lukas
Alle scores
- AI
- 89,6%
- AI-ondersteund
- 0,0%
- Menselijk
- 10,4%
- Pangram-label
- AI
- Woorden
- 619
- Tekstdelen
- 2 AI0 AI-ondersteund1 menselijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label.
Kan de overheid geen uitzondering maken om een weggeefkast toe te staan? Nee, zegt dit gemeenteraadslid
Bert van der Woerd
Alle scores
- AI
- 83,2%
- AI-ondersteund
- 0,0%
- Menselijk
- 16,8%
- Pangram-label
- AI
- Woorden
- 462
- Tekstdelen
- 2 AI0 AI-ondersteund2 menselijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label.
Waardering in het onderwijs geen optie, maar opdracht
Dick Both en Alex de Bruijn
Alle scores
- AI
- 72,6%
- AI-ondersteund
- 0,0%
- Menselijk
- 27,4%
- Pangram-label
- Mixed
- Woorden
- 796
- Tekstdelen
- 2 AI0 AI-ondersteund2 menselijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label.
Onafhankelijkheid bij kerkelijke rechtsgang moet je organiseren
Theo van der Elst MSc RO
Alle scores
- AI
- 69,2%
- AI-ondersteund
- 0,0%
- Menselijk
- 30,8%
- Pangram-label
- Mixed
- Woorden
- 808
- Tekstdelen
- 3 AI0 AI-ondersteund3 menselijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label.
De les van de Messias voor het AI-tijdperk
Shaho Hawrami
Alle scores
- AI
- 63,0%
- AI-ondersteund
- 0,0%
- Menselijk
- 37,0%
- Pangram-label
- Mixed
- Woorden
- 985
- Tekstdelen
- 4 AI0 AI-ondersteund5 menselijk
Pangram verdeelt ieder artikel in aaneengesloten tekstdelen en geeft elk deel een label.
Methode en beperking
Het corpus bevat extern geschreven opiniebijdragen die RD en ND publiceerden van 27 juli tot en met 27 augustus 2026. Vaste columns, hoofdredactioneel commentaar, redactionele artikelen, nieuws, analyses en lezersbrieven zijn uitgesloten. Alleen de schone artikeltekst is met Pangram 4.0 gescand.
De uitkomsten zijn detectorindicaties. Ze tonen niet hoe een tekst tot stand kwam en kunnen geen onderscheid maken tussen werk van een auteur en eventuele redactionele bewerking. De 9,0 procent uit deze steekproef is daarom niet rechtstreeks vergelijkbaar met de 19,4 procent uit het onderzoek van AI Report.